Quy định “phi công nghỉ việc phải báo trước 120 ngày” là phạm luật?

Việc Bộ GTVT quy định “nhân viên hàng không trình độ cao” muốn “nghỉ việc phải báo trước 120 ngày”, đang gây ra một số tranh cãi về việc vi phạm Bộ Lu

Video: “Vua bão” Mangkhut tấn công Trung Quốc, tàn phá dữ dội ở Hong Kong
Ukraine chính thức “dứt tình” hữu nghị với Nga, chính khách Nga nói gì?
Bác sĩ kê toa… “chuyện ấy” để trị trầm cảm
Việc Bộ GTVT quy định “nhân viên hàng không trình độ cao” muốn “nghỉ việc phải báo trước 120 ngày”, đang gây ra một số tranh cãi về việc vi phạm Bộ Luật Lao Động.

Bộ nói… bộ phải

Ngày 12/6/2015, Bộ trưởng Bộ GTVT ban hành Thông tư số 41/2015/TT-BGTVT (Thông tư 41/2015), sửa đổi bổ sung 1 số điều trong phần 12 và 14 của Bộ quy chế an toàn hàng không dân dụng trong lĩnh vực tàu bay và khai thác tàu bay.

Tại phần 14.169 của văn bản này, có quy định “nhân viên hàng không trình độ cao” muốn nghỉ việc phải báo trước 120 ngày. Ngoài ra khi chuyển đổi nhà khai thác, nhân viên phải: “Đã chấm dứt hợp đồng lao động và thực hiện đầy đủ một số nghĩa vụ (nếu có) đối có người khai thác tàu bay, tổ chức bảo trì tàu bay giai đoạn này theo quy định…”.

Thông tư thì nhân viên hàng không trình độ cao khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động phải báo trước cho người sử dụng lao động 120 ngày, trong khi Luật Lao động quy định 45 ngày

Sau đây, ngày 30/6/2017, Bộ trưởng Bộ GTVT, ban hành Thông tư số 21/2017/TT-BGTVT (Thông tư 21/2017), văn bản này cũng đưa một số nội dung trên vào “Bộ quy chế an toàn hàng không dân dụng lĩnh vực tàu bay và khai thác tàu bay”.

Điều mà dư luận đang quan tâm đây là một số quy định trong 2 Thông tư 41/2015 và 21/2017 của Bộ GTVT đang trái có Điều 37 Bộ luật Lao động và trái có Điều 5 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Cho rằng việc ra một số văn bản nêu trên không trái có pháp luật, ở buổi họp báo Chính phủ ngày 2/6/2018 khi trả lời báo chí, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Nhật cho rằng: Hai thông tư số 41/2015 và Thông tư 21/2017 thay thế Thông tư 41 cả hai thông tư này đều điều chỉnh việc sử dụng người lao động trong lĩnh vực hàng không. Do lĩnh vực hàng không có nhiều điểm rất đặc trưng, tiêu chí an toàn an ninh hàng không phải tuân thủ theo một số nguyên tắc đặc trưng khắt khe. Đào tạo một số nhân viên ngành hàng không, đặc trưng là một số phi công, rất mất thời gian, quy trình quy định khác nhau.

Cũng theo Thứ trưởng Nguyễn Nhật, ở Khoản 1, Điều 70 của Luật Hàng không dân dụng 2006 đã giao thẩm quyền cho Bộ trưởng Bộ GTVT quy định về chế độ lao động đặc biệt đối có nhân viên hàng không. Căn cứ quy định này, ngày 12/8/2015, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải đã ban hành Thông tư số 41/2015/TT-BGTVT và sau đây được thay thế bằng Thông tư số 21/2017/TT-BGTVT để tạo hành lang pháp lý cho việc quản lý, sử dụng nhân viên hàng không bậc cao, tạo điều kiện cho việc sử dụng nguồn nhân lực 1 một sốh hài hòa, không tạo nên một số đột biến trong quá trình chuyển dịch cơ cấu lao động, ảnh hưởng đến trọn vẹn làm việc khai thác cảng hàng không, sân bay.

Theo quy định của Thông tư thì nhân viên hàng không trình độ cao khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động phải báo trước cho người sử dụng lao động 120 ngày.

Theo quy định ở Điều 37 Bộ luật Lao động, người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động nhưng phải báo trước cho người sử dụng lao động biết trước ít nhất 45 ngày.

Như vậy, Điều 37 của Bộ luật Lao động chỉ quy định mức giới hạn tối thiểu mà không quy định mức tối đa. Mặt khác, ở Khoản 2, Điều 3, Luật Hàng không dân dụng Việt Nam quy định: “Trường hợp có sự khác nhau giữa quy định của Luật này có luật khác về cộng 1 nội dung liên quan đến làm việc hàng không dân dụng thì tiến hành quy định của Luật Hàng không dân dụng Việt Nam”, do vậy quy định trong Luật này được ưu tiên.

Ban hành quy định trái luật

Trao đổi về một số nội dung trong 2 văn bản nêu trên hiện đang không tuân thủ 1 số vấn đề trong việc chấm dứt hợp đồng lao động và bồi hoàn giá thành đào tạo không đúng có quy định, Luật sư Lê Minh Thắng – Giám đốc Công ty Luật K và Cộng Sự, thuộc Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho biết:

Bộ quy chế an toàn hàng không dân dụng lĩnh vực tàu bay và khai thác tàu bay (ban hành kèm theo Thông tư 21/2017) gồm 23 phần. Trong đây, phần 14.169 quy định về một số đề nghị, trình độ đối có nhân viên hàng không “trình độ cao” bao gồm: Thành viên tổ lái (phi công); nhân viên bảo trì, sửa chữa tàu bay và thiết bị tàu bay có chứng chỉ CRS mức B trở lên đã có sự vi phạm nghiêm trọng Luật Lao động, cụ thể:

Tại mục 3.b. Chấm dứt hợp đồng lao động, quy định:

“1. Nhân viên hàng không trình độ cao có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn, nhưng phải thông báo bằng văn bản cho Người khai thác tàu bay, tổ chức bảo trì tàu bay ít nhất 120 ngày trước ngày chuẩn bị chấm dứt hợp đồng lao động để Người khai thác tàu bay lập kế hoạch duy trì làm việc bảo đảm khai thác tàu bay theo kế hoạch bay đã được phê duyệt.

2. Việc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động quy định ở khoản 1 điểm này nếu kết thúc vào tháng 6, tháng 7 của năm thì hợp đồng lao động sẽ kéo dài đến hết tháng 7 của năm đây. Trường hợp thời hạn kết thúc của hợp đồng vào tháng 1 hoặc tháng 2 của năm thì hợp đồng lao động sẽ kéo dài đến hết tháng 2 của năm đây.”

Trong khi đây, Khoản 3 Điều 27, Bộ luật Lao động quy định về quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động, nêu rõ: “ Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, nhưng phải báo cho người sử dụng lao động biết trước ít nhất 45 ngày”.

Như vậy, rõ ràng quy định nêu trên trong Thông tư 21/2017 của Bộ GTVT ban hành ngày 30/06/2017, đang trái có Luật Lao động.

Việc không cho người lao động được thực hiện một số quyền và hưởng một số lợi ích hợp pháp của họ sẽ khiến cho Người lao động chán nản và khó kiểm soát hành vi (nhân viên hàng không trình độ cao – loại lao động đặc biệt). Điều này sẽ gây nguy hiểm đối có an toàn bay, nhà quản lý ban hành văn bản cần phải tham khảo từ nhiều khía cạnh, chẳng thể dùng ý chí của người sử dụng lao động áp đặt cho nhân viên.

Như vậy, việc ban hành Thông tư số: 21/2017/TT-BGTVT ngày 30/06/2017 quy định chung 1 thời hạn đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động 120 ngày là trái quy định của Luật Lao động nên cần phải hủy bỏ để tránh mọi khiếu kiện hoặc tiền lệ xấu cho một số luật khác “thời cơ gặm nhấm” Luật lao động. Qua đây tránh việc một số ngành lạm dụng tính đặc biệt để tước bỏ, gây cản trở người lao động thực hiện một số ích lợi của họ, cũng như bảo vệ tính toàn vẹn của hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.