Phương pháp ”tròn, vuông” của GS. Hồ Ngọc Đại và đám đông giận dữ

Câu chuyện sách Công nghệ Giáo dục (CNGD) thời gian qua 1 lần nữa cho thấy bức tranh sống động về một sốh mà cư dân mạng tranh luận 1 vấn đề. Tiến sĩ

Quảng Ninh: Rơi từ tầng 5 xuống sân trường, một học sinh tử vong
Học viện Cảnh sát công bố điểm chuẩn 2018
Gần 800 giáo viên tham gia tập huấn chương trình Tin học ứng dụng và khoa học máy tính
Câu chuyện sách Công nghệ Giáo dục (CNGD) thời gian qua 1 lần nữa cho thấy bức tranh sống động về một sốh mà cư dân mạng tranh luận 1 vấn đề.

Tiến sĩ Hồ Quốc Tuấn từng nhiều năm nghiên cứu, giảng dạy đầu tư tài chính và kinh tế học về tài liệu và hành vi ở Anh, cũng như Việt Nam. Ông là cùng tác viên của nhiều báo và tạp chí ở Việt Nam có một số bài viết đề cập vấn đề kinh tế, xã hội.

Khi bắt đầu có 1 số tài liệu về sách giáo khoa CNGD dựa trên clip giáo viên dạy đánh vần “vuông, tròn, tam giác”, rất nhiều cư dân mạng chỉ trích, công kích cá nhân, thậm chí đòi GS Hồ Ngọc Đại ra đối chất.

Phát biểu trên mạng và báo chí, không ít người thách thức rằng: “Nếu gặp ông Đại, tôi viết ra các hình vuông, tròn, tam giác xem ông ấy có hiểu không”.

Đám đông giận dữ

Nhiều “trạng thái mỉa mai” xuất hiện và được chia sẻ có tốc độ chóng mặt trên mạng xã hội. Giới trẻ viết đơn xin việc, thư gửi quý khách trai bằng “hình vuông, tròn, tam giác”. Đám học sinh khoe tin nhắn gửi cho nhau cũng “vuông, tròn, tam giác” như “teen code” từng 1 thời tung hoành trong đám trẻ.

Ngoài rất nhiều các video chế giễu, đả kích, thậm chí, nghệ sĩ nổi tiếng cũng hát bằng… hình.

Nhiều người còn nhầm lẫn sách CNGD có chuyện đổi chữ viết và tưởng chương trình này chưa bao giờ được ứng dụng. Họ không bỏ thời gian ít ra là “hỏi Google” xem CNGD là gì, một sốh đánh vần này thực hư ra sao.Một người quý khách tôi chịu không nổi, đã gửi tin nhắn qua mạng: “Giờ ai cũng thành chuyên gia đánh vần và ngữ âm cả”. Bạn khác sâu sắc hơn: “Giáo dục là con voi mà ai cũng là thầy bói sờ voi”.

Dù nhiều tài liệu được đưa ra ở cả hai chiều và GS Hồ Ngọc Đại lên tiếng, đa số vẫn chỉ chọn lọc tài liệu có lợi cho quan điểm trước đây của mình. Người ủng hộ CNGD tiếp tục ủng hộ, ai chỉ trích tiếp tục chỉ trích, không nhiều dân mạng bình tĩnh đánh giá câu chuyện.

Có các người không quan tâm GS Đại nói gì, tiếp tục “ném đá” ông. Ở chiều ngược lại, 1 số người tỏ ra hiểu biết về CNGD cũng quay ra… tấn công cá nhân các người tấn công GS Đại và chương trình của ông.

Một số quý khách của tôi đăng các bài về tranh luận nghiêm túc, tránh ngụy biện, đưa ra biện pháp tranh luận để đi đến chân lý. Thế nhưng, mấy ai sẽ nghe họ?

Daron Acemoglu, giáo sư kinh tế học của Đại học MIT, Mỹ, từng có nhận xét rằng sự bất đồng giữa một số cá nhân trong xã hội về chủ đề từng được tranh cãi qua hàng thế kỷ là chuyện thường, ít khi nào họ đạt đến đồng thuận. Ông đưa ra nhiều mô hình toán để mô hình hóa chuyện bất đồng giữa đa số trong xã hội.

Kinh tế học hành vi cũng chỉ ra rằng con người có thể bị tác động bởi nhiều nhân tố lệch lạc trong hành vi, khiến họ khó một sốh tân quan điểm, cho dù có nhận được tài liệu mới đáng tin cậy nhưng lại ngược có quan điểm của họ.

Họ chỉ tìm kiếm tài liệu có lợi cho suy nghĩ ban đầu của mình và từ chối tiếp nhận hướng ngược lại. Hiện tượng này gọi là tìm tài liệu để củng cố thành kiến (confirmation bias).

Vì vậy, đừng chờ mong nhiều người bàn luận có lý trí, bài bản, đúng logic tranh luận. Họ sẽ cãi theo quan điểm của mình, dựa trên bí kíp và tình cảm – quan điểm – suy nghĩ của đám đông quý khách bè, đồng nghiệp gặp mỗi ngày.

Ở khía cạnh khác, nhiều người lên mạng sau 1 ngày dài mệt mỏi có bao bức xúc của bộn bề cuộc sống. Từ chuyện công sở, học hành, con cái, bị kẹt xe, bị va quệt mặt đường, đến đọc báo thấy nhiều ý kiến “sôi máu”, thế là họ lên mạng xã hội tìm chỗ vui chơi và… trút giận.

Những người đây thường không đầu tư thời gian hoặc cố tình không nghiên cứu ngọn nguồn vấn đề. Họ không đi tìm chân lý, mà đi tìm nơi làm hài lòng nhu cầu biểu hiện ý kiến, tương tác có người khác và giải tỏa bực tức bị dồn nén cả ngày thông qua… bình luận, status. Sách CNGD và GS Hồ Ngọc Đại không may là 1 trong số các nạn nhân của “trào lưu đám đông” đây.

Đám đông giận dữ, sẵn sàng ném đá trên mạng xã hội chỉ là tấm gương phản chiếu của bề mặt xã hội. Đọc tin trên báo, tôi thấy có nhận xét bây giờ người ta dễ nóng nảy hơn, ra mặt đường va quệt nhẹ cũng đòi đánh nhau. Nhiều người sẵn sàng giải quyết vấn đề bằng nắm đấm hơn.

Mạng xã hội không phải lý do gây ra bức xúc. Nó chẳng qua là công cụ khuếch đại các thứ đây lên, chính xác hơn là tấm gương phản ánh sự bức xúc của nhiều người trong xã hội về đủ loại vấn đề quanh họ.

Trước khi có mạng xã hội, người ta không có công cụ để biểu hiện sự giận dữ và bức xúc đây ra mà thôi. Có mạng xã hội, chúng ta mới thấy được một sốh suy nghĩ, thành kiến của nhiều người, nhiều nhóm cùng đồng. Có mạng xã hội, chúng ta cũng thấy rõ hơn “văn hóa đám đông” và “gió đổi chiều” quá nhanh, quá nguy hiểm của 1 bộ phận núp danh cư dân mạng.

Hỗn chiến trên mạng

Vì sao cư dân mạng chạy theo đám đông, cứ thích “ném đá” người khác, mặc dù mình chưa nghiên cứu rõ? Vì sao cư dân mạng thường bị lên án về văn hóa thảo luận, tranh luận khi “nghe ít, bình luận nhiều và thiếu tinh thần thi công”.

Có nhiều lý do, 1 trong số đây là họ sợ trở thành kẻ đi sau trong “trào lưu mới” mà quý khách bè, người quen, thậm chí chỉ là quý khách Facebook chưa từng gặp, đang tham dự. Nó cũng như trào lưu bắt Pokemon hay chạy theo sao Hàn vậy.Trong thời đại tài liệu tràn ngập và đã vượt qua khả năng tự lọc của con người, hiện trạng “hỗn chiến” trên mạng sẽ không biến mất.

Nhiều chuyên gia gắng sức kêu gọi người khác học một sốh tranh luận có biện pháp và bình tĩnh đánh giá, nhưng khó khả thi, bởi đa số không có nhiều thời gian (thậm chí không muốn) suy nghĩ, nghiên cứu kỹ.

Thói quen của họ là “còm” trước té nước theo mưa, chẳng thèm quan tâm bản chất vấn đề là gì và nó có xúc phạm người khác.

Nỗi lo cơm áo gạo tiền, bức xúc trong cuộc sống mỗi ngày, và cả nhu cầu tranh phần trong 1 trào lưu mới khiến người ta không dừng lại vài giây trước khi bấm nút gửi “viên đá” đi.

Thế nhưng, chúng ta có thể cải thiện hiện trạng này nếu mọi người gắng sức bình tĩnh, biết tôn trọng người khác hơn 1 chút, để dễ làm nhận lời rằng người ta có quan điểm khác mình và thôi không tranh cãi hay tấn công lẫn nhau nữa. Ông bà ta có câu “1 điều nhịn chín điều lành”.

Cuộc sống mỗi ngày đã mệt mỏi, sao ta còn phải chuốc thêm phiền toái và bực dọc trên mạng xã hội?

Theo TS. Hồ Quốc Tuấn/Zing.vn

Tìm hiểu thêm https://giakhanhland.vn/kinh-nghiem-cho-thue-nha/