Đề xuất tăng thuế thuốc lá lên 5.000 đồng/bao

Ngày 25 tháng 9 năm 2018, Bộ Thông tin và truyền thông phối hợp có tổ chức HealthBridge Canada tổ chức hội thảo cung cấp tài liệu về phòng chống tác h

Củ cải chữa ho, viêm họng
Người Italy đứng đầu Châu Âu về việc “lười” thắt dây an toàn
Chết vì u não, thiếu nữ hiến tạng cứu 15 người
Ngày 25 tháng 9 năm 2018, Bộ Thông tin và truyền thông phối hợp có tổ chức HealthBridge Canada tổ chức hội thảo cung cấp tài liệu về phòng chống tác hại thuốc lá, tập trung vào phương pháp tăng thuế trong phòng chống tác hại thuốc lá.

Các chuyên gia khuyến cáo: để đạt được mục tiêu quốc gia về giảm mật độ hút thuốc cũng như kìm hãm sự tăng sức mua thuốc lá và góp phần tăng thu ngân sách, chính phủ cần bổ sung thuế tuyệt đối đối có thuốc lá ở mức 5000 đồng/bao bên cạnh biểu thuế hiện hành. Khi đây, sẽ có tác động giảm mật độ hút thuốc ở nam giới từ 45.3% (2015) xuống 39% (2020) và qua đây giúp tránh được 900.000 ca tử vong sớm trong tương lai.

Việt Nam là quốc gia có lượng tiêu dùng thuốc lá cao, đứng thứ 3 trong khu vực ASEAN và thứ 9 trên địa cầu về số người hút thuốc lá. Trung bình cứ hai nam giới trưởng thành thì có 1 người hút thuốc, mật độ hút thuốc ở thanh thiếu niên (15-24 tuổi) là 24,3%. Việt Nam đã và đang gánh chịu gánh nặng bệnh tật và kinh tế khổng lồ do sử dụng thuốc lá. Năm 2015, tổng số tiền người dân Việt Nam bỏ ra mua thuốc lá lên tới 31 nghìn tỉ đồng (GATS 2015) .

Bên cạnh đây, tổng kinh phí cho điều trị và mất khả năng lao động vì bệnh tật và tử vong sớm cho 5 nhóm bệnh do thuốc lá gây ra bao gồm ung thư phổi, ung thư một số con phố tiêu hóa hô hấp trên, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, đột quỵ và nhồi máu cơ tim do hút thuốc lá gây ra lên tới hơn 24.000 tỷ đồng, chiếm 0,97% tổng GDP của cả nước vào năm 2011. . Tổ chức Y tế địa cầu (WHO) ước tính mỗi năm có trên 40.000 ca tử vong vì một số bệnh do thuốc lá gây ra ở Việt Nam, con số này sẽ tăng lên thành 70.000 ca/năm vào năm 2030, nếu Việt Nam không thực hiện ngay một số phương pháp phòng chống tác hại thuốc lá hiệu quả.

Tăng thuế tiêu thụ độc đáo (TTĐB) nhằm tăng giá thuốc lá là 1 công cụ can thiệp hiệu quả nhằm giảm sức mua thuốc lá và ngăn ngừa bệnh tật, tử vong do thuốc lá. Theo Tổ chức Y tế địa cầu và Ngân hàng địa cầu, tăng thuế ở mức làm giá thực của thuốc lá tăng lên 10% sẽ giảm tiêu dùng thuốc lá ở mức 5% ở một số nước đang phát triển, và giảm tiêu thụ thuốc lá tới 10% ở trẻ em và người nghèo. Tổ chức Y tế địa cầu cũng đã phân tích thuế thuốc lá là phương pháp hiệu quả nhất, đâyng góp tới 60% giảm tiêu dùng thuốc lá trong tổng số một số phương pháp.

Ông Nguyễn Tuấn Lâm, Tổ chức Y tế địa cầu ở Việt Nam, cho biết thuế tiêu thụ độc đáo (TTĐB) đối có thuốc lá ở Việt Nam hiện ứng dụng ở mức 70% giá xuất xưởng. Tuy nhiên khi tính theo chuẩn quốc tế là “ mật độ thuế trong giá phân phối lẻ”, thì mật độ thuế của Việt Nam (bao gồm cả thuế VAT) chỉ chiếm dao động 35,6% giá phân phối lẻ thuốc lá. Tỷ lệ này thấp hơn rất nhiều so có trung bình địa cầu (56%), thấp hơn đã số một số nước ASEAN (Thái Lan 73%, Singapore 66%, Brunei 61,7%) và một sốh khá xa so có khuyến cáo của WHO (70%). Vì thuế thấp nên giá thuốc lá ở Việt Nam cũng thuộc loại rẻ nhất.

Dự thảo Luật sửa đổi bổ sung 1 số điều của Luật thuế giá trị tăng thêm, Luật thuế tiêu thụ độc đáo, Luật thuế lương công ty, Luật thuế lương cá nhân” được đăng tải lấy ý kiến lần đầu ngày 18/09/2017 đề xuất:

Từ 1/1/2020: Áp dụng thuế TTĐB hỗn hợp, bên cạnh biểu thuế theo mật độ hiện hành, bổ sung thuế tuyệt đối ở mức 1.000 đồng/bao thuốc lá 20 điếu; 15.000 đồng/điếu xì gà.

Theo Tổ chức Y tế địa cầu, phương án bổ sung thuế tuyệt đối 1000 đồng theo đề xuất trên có tác động giúp giảm 1.5% mật độ hút thuốc lá và tăng thu cho ngân sách dao động 3,949 tỷ đồng. Tuy nhiên bởi thế mới chỉ giúp đạt ¼ mục tiêu quốc gia về giảm mật độ hút thuốc vào năm 2020. Mô hình ước tính cho thấy để đạt mục tiêu quốc gia về giảm mật độ hút thuốc, cần ứng dụng mức bổ sung thuế tuyệt đối ở mức 5000 VNĐ/bao thuốc. Khi đây mật độ hút thuốc ở nam giới có thể giảm 6.3%, đạt mục tiêu Chiến lược Quốc gia về PCTHTL đến năm 2020, tăng doanh thu thuế thuốc lá thêm 10.700 tỷ đồng/năm và giúp tránh được 900.000 ca tử vong sớm do hút thuốc.

Bà Phan Thị Hải, Quỹ PCTHTL, cho biết Bộ Y tế ủng hộ đề xuất tăng thuế TTĐB thuốc lá có phương án bổ sung thuế tuyệt đối của Bộ Tài chính, vì thuế tuyệt đối có tác động lên giá phân phối 1 một sốh chắn chắn hơn, tránh được hiện tượng chuyển giá của nhà sản xuất, giảm dao động một sốh về giá giữa một số dòng sản phẩm thuốc lá, giảm một số sản phẩm thuốc lá giá siêu rẻ, đem lại tác động đến mục tiêu y tế công cộng tốt hơn, cụ thể giảm mật độ hút thuốc nhiều hơn, hiệu quả cao hơn trong việc ngăn ngừa sử dụng thuốc lá của thanh thiếu niên và người có lương thấp. Tuy nhiên, Bộ Y tế đề xuất thuế TTĐB có thuốc lá cần được tăng ít nhất ở mức 5.000 đồng/bao thuốc để có thể giảm được đáng kể mật độ hút thuốc, đạt mục tiêu Chiến lược Quốc gia về PCTHTL đến năm 2020.