Các giáo sư ngôn ngữ học giải mã lối xưng hô “qua” của Đặng Lê Nguyên Vũ

Sau 5 năm vắng bóng trên truyền thông, ông Đặng Lê Nguyên Vũ tái xuất và sử dụng ngôn từ lạ lẫm. Vị doanh nhân đang ngầm biểu hiện điều gì qua lối xưn

Gần 200 học sinh miền Trung nhận giải cuộc thi ViOlympic năm học 2017-2018
Sau bê bối sửa điểm, Nhật Bản rà soát trường y trên toàn quốc
Tỷ lệ tốt nghiệp THPT năm 2018 của cả nước đạt 97,57%
Sau 5 năm vắng bóng trên truyền thông, ông Đặng Lê Nguyên Vũ tái xuất và sử dụng ngôn từ lạ lẫm. Vị doanh nhân đang ngầm biểu hiện điều gì qua lối xưng hô này?
Chiều tối 16.6, sau 5 năm gần như ở ẩn, ông Đặng Lê Nguyên Vũ bất ngờ có mặt ở sự kiện kỷ niệm thành lập thương hiệu và công bố hệ sản phẩm cà phê mới có tên Trung Nguyên Legend.

Một phát ngôn của ông Đặng Lê Nguyên Vũ. Ảnh: Tô Thanh Tân


Trong buổi lễ này, người của Trung Nguyên đặc thù dùng từ “Người” và “Vị chủ tịch tôn kính” để nói về ông Đặng Lê Nguyên Vũ.

Đó cũng là lần Thứ nhất công chúng được biết ông chủ tập đoàn cà phê Trung Nguyên có lối trang phục và xưng hô khác lạ: Ông Vũ mặc áo khoác dài đen, quần vải trắng rộng thùng thình, cổ quấn khăn rằn, chắp hai tay sau lưng và xưng “qua”, gọi một vài người xung quanh là một vài “anh chị em” của mình.

Đến hôm qua 13.8, lần Thứ nhất ông Đặng Lê Nguyên Vũ, Chủ tịch tập đoàn Trung Nguyên chính thức có buổi gặp gỡ có 1 nhóm nhỏ báo giới.

Lần này, ông đi giày trắng, quần trắng, vest ngoài màu đen, xếp bằng có tư thế ngồi thiền trên chiếc ghế chính giữa khi một vài khách mời đã an tọa. Bên phải và đối diện ông là 6 nhà báo, bên trái ông là 3 luật sư, một vài người đang giải đáp, hỗ trợ ông trong phiên toà ly hôn.

Tiếp tục trong lần tái xuất này, ông Vũ xưng “qua”, gọi một vài nhà báo ngồi đối diện là một vài “anh chị em”.

Lý giải về một vàih xưng hô có phần kỳ lạ này, dưới góc nhìn ngôn ngữ một vài chuyên gia thống nhất “qua” là đại từ xưng hô ngôi thứ nhất thuộc phương ngữ miền Trung Nam Bộ.

Đại từ “qua” sử dụng có ý nghĩa gần gũi, thân mật và thường sử dụng có người đặc thù thân quen. Tuy nhiên, mỗi chuyên gia lại đưa ra một vài kiến giải và bình luận khác nhau về một vàih xưng hô “qua” của ông Vũ.

Bắt nguồn từ tiếng Hán?

GS. Nguyễn Văn Lợi – nguyên Phó Viện trưởng Viện Ngôn ngữ học Việt Nam đánh giá “qua” trước hết không thuộc về ngôn ngữ văn học, mà là phương ngữ miền Nam.

Ở miền Nam đặc thù là trước năm 1975 người ta rất hay sử dụng. Từ này có ý nghĩa phong một vàih, tu từ nhất định có sắc thái tình cảm khác nhau.

“Ông Vũ sử dụng từ “qua” có ý nghĩa gần gũi thân mật, vì “qua” giống như xưng tôi nhưng tôi rất trung tính. Nếu cử tọa là một vài người miền Nam thì người ta hiểu ngay.

Theo tôi, từ này không phải từ thuần Việt mà rất có thể là mượn từ tiếng Hán nhưng không phải tiếng Quan thoại – tiếng Hán chính danh của Trung Quốc. Đó là mượn phương ngữ phía Nam của Trung Quốc như vùng Quảng Đông, Phúc Kiến… từ một vài người Việt gốc Hoa chẳng hạn”. – GS Lợi cho biết thêm.

Hoàn toàn thuần Việt?



Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng đại từ xưng hô “qua” hoàn toàn thuần Việt. Giáo sư Lê Phương Nga (ĐH Sư phạm Hà Nội) đánh giá:

“Nguyên tắc dùng “qua” là người nói phải lớn tuổi hơn người nghe rất nhiều. Chẳng hạn như ông cụ 80 tuổi nói có lớp 30, 40 tuổi. Từ này theo tôi là thuần Việt vì tiêu chuẩn một vài tiếng dùng đơn không bắt nguồn từ tiếng Hán vì tiếng Hán không dùng độc lập được.


Trong trường hợp này, ông Vũ nói tiếng cổ Nam Bộ có nghĩa thân tình cũng không sao”.

Trao đổi về đại từ này, PSG.TS Phạm Văn Tình – Tổng thư kí Hội Ngôn ngữ học Việt Nam cho biết: “”Qua” là phương ngữ hoàn toàn thuần Việt. Qua sử dụng tương tự như từ tao, thân tình, bỗ bã có nhau người trên nói có người dưới. Từ này cũng chỉ có đàn ông lớn tuổi dùng, phụ nữ cũng không sử dụng.

Người miền Trung Nam Bộ hay đùa giỡn “qua có chúng bay” hay “hôm qua qua nói qua qua mà qua không qua”. Đầu tiên qua chỉ là phương ngữ 1 vùng thôi nhưng nó đang lan tỏa. Độc quyền phương ngữ hay ranh giới phương ngữ bị làm nhòe. “Qua” không phổ biến lắm nhưng nó không đến nỗi xa lạ có người Việt Nam nhìn chung”.

Bình luận về việc ông Nguyên Vũ xưng “qua” trong buổi gặp gỡ báo giới, PGS.TS Phạm Văn Tình cho rằng: “Ông Vũ muốn thân tình hóa, làm bối cảnh giao tiếp như 1 cuộc trò chuyện. Nhưng theo tôi hoàn toàn không nên dùng trong trường hợp này vì một vài phóng viên ít nhất có khoảng một vàih nhất định. Trong buổi gặp gỡ báo chí, có nhiều đối tượng tham dự nên dùng từ tôi phổ biến, trung tính, trang trọng thì hơn”.

Theo laodong.vn

Tìm hiểu thêm https://giakhanhland.vn/kinh-nghiem-cho-thue-nha/