Vụ trưởng Giáo dục Tiểu học: ‘Chủ tịch Hội đồng tự quản không phải chạy đua’

. Thừa nhận thực trạng ở các thành phố lớn, sĩ số học sinh trên mỗi lớp của một số trường tiểu học ở mức cao, nhiều nơi trên 50 học sinh mỗi lớp, nhưn

Khởi động chương trình “Hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp”
Hơn 100 sinh viên ĐH Luật TP.HCM bị buộc thôi học vì kết quả kém
Não bộ học tiếng Anh như thế nào
. Thừa nhận thực trạng ở các thành phố lớn, sĩ số học sinh trên mỗi lớp của một số trường tiểu học ở mức cao, nhiều nơi trên 50 học sinh mỗi lớp, nhưng ông Định giải thích, điều lệ trường tiểu học được áp dụng trên toàn quốc, căn cứ vào mục đích, chương trình giáo dục và đối tượng học sinh chứ không thể căn cứ vào tình trạng ở một số địa phương, nhà trường để sửa đổi. Theo Thuyết kiến tạo, mỗi cá nhân học sinh phải tự hoạt động làm ra sản phẩm học tập cho chính mình bằng cách vận dụng kiến thức đã có để giải quyết tình huống mới nảy sinh và sắp xếp kiến thức mới nhận được vào cấu trúc các kiến thức hiện có của mình, lúc đó kiến thức mới của học sinh được gia tăng, đồng thời có giá trị ứng dụng thực tiễn. “Với chương trình giáo dục tiểu học hiện hành, việc quy định sĩ số không quá 35 học sinh mỗi lớp là phù hợp với khả năng đầu tư, yêu cầu dạy học, tâm sinh lý học sinh và khả năng bao quát, thực hiện nhiệm vụ dạy học của giáo viên

– Theo mô hình trường học mới, cách đánh giá học sinh tương tự như Thông tư 30, nghĩa là không chấm điểm thường xuyên mà thay vào đó là nhận xét, đánh giá, góp ý cho từng em trong suốt quá trình học tập.

Giáo viên qua quan sát sẽ phát hiện và hướng dẫn học sinh từng bước vượt qua khó khăn, cũng như khích lệ sự tiến bộ của các em. Khi không phải nặng nề về điểm số, học sinh sẽ học tập vì ham thích chứ không phải bắt buộc để được điểm cao. Việc phê phán học sinh trước cả lớp bị nghiêm cấm trong mô hình trường học mới, tránh ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý các em.

Khi Bộ ban hành thông tư 30, nhiều trường tiểu học và giáo viên lo lắng, kêu ca là khó thực hiện và việc không chấm điểm thường xuyên sẽ làm mất động lực học tập của học sinh… Nhưng thực tế tại các trường đi theo mô hình trường học mới, đa số ở vùng nông thôn, khó khăn thì lại thực hiện rất tốt. 

– Nhiều người băn khoăn tại sao Việt Nam không học tập mô hình trường học của các nước tiên tiến mà lại áp dụng mô hình thành công ở Colombia – một nước không có tên trên bản đồ các nước có nền giáo dục phát triển?

– Mô hình trường học mới tại Việt Nam được Tổ chức Quỹ Hỗ trợ giáo dục toàn cầu tài trợ không hoàn lại, ủy thác qua Ngân hàng thế giới. Lúc đầu, Mô hình trường học mới được Ngân hàng thế giới và UNESCO hỗ trợ để các chuyên gia giáo dục hàng đầu thế giới thiết kế cho các nước đang phát triển và được triển khai thành công đầu tiên ở Colombia, hiện nay đã được nhiều nước đang phát triển áp dụng. Mô hình này đã giành được một số giải thưởng quốc tế và được Ngân hàng thế giới cũng như UNESCO đánh giá là một trong ít mô hình phù hợp nhất với điều kiện giáo dục của các nước đang phát triển. Chính vì vậy Ngân hàng thế giới đã giới thiệu và hỗ trợ Việt Nam tham quan mô hình tại Colombia và đề xuất Tổ chức Quỹ Hỗ trợ giáo dục toàn cầu (quỹ huy động từ nhiều nước phát triển khác nhau) tài trợ cho Việt Nam nghiên cứu, vận dụng.

Khi nghiên cứu chúng tôi thấy điều kiện làm giáo dục của Colombia có nhiều điểm tương đồng với Việt Nam, nhất là những khó khăn về chất lượng giáo viên, cơ sở vật chất nhà trường. Colombia đã khắc phục những khó khăn đó thành công thông qua mô hình trường học mới. Chúng tôi thấy họ có nhiều cách làm hay, có những điều Việt Nam đã làm, có những điều Việt Nam nói đến nhiều mà chưa làm được, chẳng hạn khi họ triển khai Mô hình bắt đầu từ những vùng khó khăn, miền núi thành công rồi mới mở rộng ra vùng thuận lợi trên tinh thần tự nguyện với những gì tận mắt tai nghe. Mô hình giáo dục này gắn liền với đời sống, làm cho học sinh hiểu biết và yêu mến, muốn đóng góp xây dựng quê hương của chính các em. Họ vui mừng báo cáo đã chặn được làn sóng cách đây hàng chục năm ai cũng muốn về thành phố rồi không có việc làm. Đặc biệt mô hình của họ luôn hướng vào hình thành các năng lực và phẩm chất của người công dân đất nước họ và năng lực công dân toàn cầu.

Theo Thuyết kiến tạo, mỗi cá nhân học sinh phải tự hoạt động làm ra sản phẩm học tập cho chính mình bằng cách vận dụng kiến thức đã có để giải quyết tình huống mới nảy sinh và sắp xếp kiến thức mới nhận được vào cấu trúc các kiến thức hiện có của mình, lúc đó kiến thức mới của học sinh được gia tăng, đồng thời có giá trị ứng dụng thực tiễn.

– Các đơn vị tài trợ đánh giá như thế nào về kết quả thực hiện VNEN ở Việt Nam thưa ông?

– Theo báo cáo của các Sở và qua kiểm tra thực tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Ngân hàng thế giới và UNESCO đã có đánh giá bước đầu như sau: Giáo viên đã giảm hẳn việc giảng giải, thuyết trình, tập trung vào việc quan sát, hướng dẫn, tổ chức học tập, hỗ trợ học sinh, thúc đẩy quá trình học tập của các em. Học sinh tự tin, chủ động, giao tiếp tích cực, hào hứng học tập và sinh hoạt tập thể; bước đầu hình thành thói quen làm việc trong môi trường tương tác, phát triển được năng lực tự quản, tự học, tự đánh giá.

Họ cũng nhận thấy cha mẹ học sinh và cộng đồng đồng thuận, ủng hộ và tích cực tham gia hỗ trợ cho nhà trường, giáo viên và học sinh triển khai VNEN thông qua các hoạt động cụ thể. Mô hình VNEN đã thay đổi nhận thức, thuyết phục cán bộ, giáo viên, phụ huynh học sinh, tác động mạnh đến giáo dục tiểu học và giáo dục phổ thông trên phạm vi cả nước.

Từ việc thực hiện có hiệu quả và nhận thấy tính ưu việt của mô hình, đến năm học 2014-2015, đã có 1.039 trường trên cả nước không phải là đối tượng được thụ hưởng Dự án nhưng đã tự nguyện áp dụng mô hình VNEN, nâng tổng số trường tham gia VNEN là 2.508. Trong những năm tới sẽ tiếp tục nhân rộng Mô hình VNEN ở tiểu học và THCS.

Giải thích nguyên nhân không thay đổi quy định khó thực hiện là “Các trường đảm bảo 35 học sinh trên một lớp”, ông Phạm Ngọc Định cho biết quy định này đã được thể hiện trong điều lệ trường tiểu học hiện hành, dự thảo chỉ nhắc lại.

Thừa nhận thực trạng ở các thành phố lớn, sĩ số học sinh trên mỗi lớp của một số trường tiểu học ở mức cao, nhiều nơi trên 50 học sinh mỗi lớp, nhưng ông Định giải thích, điều lệ trường tiểu học được áp dụng trên toàn quốc, căn cứ vào mục đích, chương trình giáo dục và đối tượng học sinh chứ không thể căn cứ vào tình trạng ở một số địa phương, nhà trường để sửa đổi.

“Với chương trình giáo dục tiểu học hiện hành, việc quy định sĩ số không quá 35 học sinh mỗi lớp là phù hợp với khả năng đầu tư, yêu cầu dạy học, tâm sinh lý học sinh và khả năng bao quát, thực hiện nhiệm vụ dạy học của giáo viên. Vì vậy, quy định của Bộ nhằm đảm bảo chất lượng giáo dục tối thiểu”, Vụ trưởng Giáo dục tiểu học nói.

Ông Định cho biết, đối với những trường có sĩ số vượt quá quy định thì lãnh đạo ngành giáo dục địa phương đó phải có giải pháp hoặc đề xuất giải pháp để tăng cường cơ sở vật chất, giáo viên… nhằm đảm bảo yêu cầu dạy học. 

Hoàng Thuỳ thực hiện

Vụ trưởng Giáo dục Tiểu học: ‘Chủ tịch Hội đồng tự quản không phải chạy đua’

– Theo mô hình trường học mới, cách đánh giá học sinh tương tự như Thông tư 30, nghĩa là không chấm điểm thường xuyên mà thay vào đó là nhận xét, đánh giá, góp ý cho từng em trong suốt quá trình học tập.

Giáo viên qua quan sát sẽ phát hiện và hướng dẫn học sinh từng bước vượt qua khó khăn, cũng như khích lệ sự tiến bộ của các em.